یزد ، شهرک صنعتی نیکو اشکذر

 شوری خاک وهدایت الکتریکی

شوری خاک چیست ؟
کاتیون ها وآنیون ها در خاک

چه رابطه ای بین شوری خاک و هدایت الکتریکی خاک وجود دارد؟ رابطه بین میزان شوری خاک و هدایت الکتریکی خاک و نهایتا طبقه بندی نوع خاک به چه صورت هست؟ در خاک های سدیمی و خاک های شور تغییرات هدایت الکتریکی عصاره خاک به چه صورت میباشد؟

اساسا شوری خاک معیاری از غلظت تمام نمک های محلول در آب خاک میباشد. غالبا به جای غلظت از فعالیت یون ها در بیان میزان شوری اسنفاده میشود که نیاز به اندازه گیری غلظت تک تک یونهای موجود در عصاره خاک دارد. این کار تا اندازهای سخت و زمان بر میباشد. لذا معمولاشوری خاک بر اساس هدایت الکتریکی (EC: Electrical Conductivity) بیان میگردد. هدایت الکتریکی خود به دو صورت اندازه گیری میشود ولی نتایج آن به یکدیگر مرتبط هستند. روش اول هدایت الکتریکی عصاره یا خمیر خاک میباشد وروش دوم هدایت الکتریکی مخلوط خاک و آب به نسبت 1:5  وزنی به حجمی (EC 1:5 w/v) میباشد.

در عین حال با توجه به اینکه عوارض شوری به گونه، مراحل رشد گیاه، فاکتورهای محیطی وطبیعت خاک بستگی دارد بسیار مشکل است که تعریف  دقیقی از شوری خاک داد

شوری بیش از حد به ویژه در اطراف ریشه سبب کند شدن واختلال در جذب آب و موادغذایی برای گیاه میشود. نمک های معدنی غالب عبارتند از :

کاتیون هاCations
آنیون هاAnions
سدیم +Na کلراید Cl
پتاسیم +K سولفات 2-SO4
منیزیم 2+Mg بیکربنات HCO3
کلسیم 2+Ca نیترات NO3
هیدروژن +H کربنات 2-CO3

از نقطه نظر تعریف شوری خاک، زمانی که هدایت الکتریکی عصاره استخراج شده از خمیر خاک اشباع برابربا یا از 4 دسی زیمنس بر متر(4 dS/m ) در دمای 25 درجه سانتیگراد شود خاک شوراطلاق میشود. این تعریف در آخرین مرجع علوم خاک آمریکا موجود میباشد.

در مرجع (USSL Staff (1954) Diagnosis and improvement of saline and alkali soils. USDA Handbook No 60 Washington DC, USA, 160 pp) رابطه بین میزان شوری و رشد گیاه به قرار زیر تقسیم بندی شده است (100dS=1MS):

  • – غیر شور (ECe ≤ 2 dS m−1): اثرات شوری قابل صرف نظر میباشد
  • – خیلی کم شور (ECe 2–4 dS m−1): باردهی گیاهان حساس ممکن است محدود شود
  • – کم شور (ECe 4–8 dS m−1): باردهی خیلی از گیاهان محدود میشود
  • – شوری متوسط (ECe 8–16 dS m−1): فقط گیاهان مقاوم به شوری باردهی قابل قبول دارند
  • – شوری زیاد (ECe >16 dS m−1): فقط گونه های خیلی مقاوم به شوری باردهی دارند
Table 1 طبقه بندی شوری خاکهای مختلف بر اساس هدایت الکتریکی عصاره 1:5 و یا هدایت الکتریکی عصاره
طبقه شوری EC1:5 شنی(mS/m) EC1:5 رسی شنی (mS/m) EC1:5  رسی (mS/m) ECe عصاره (mS/m)
غیر شور 0–14 0–18 0–25 0–200
شوری کم 15–28 19–36 26–50 200–400
شوری متوسط 29–57 37–72 51–100 400–800
شوری زیاد 58–114 73–145 101–200 800–1600
شوری شدید 115–228 146–290 201–400 1600–3200
شوری خیلی شدید >228 >290 >400 >3200

Leave a comment